6 juni 2015

EMIGRATIE

“Hoe zeg je dat ook alweer in het Nederlands…?”

Het is 2004, Nina is net twee jaar aan het werk als lerares met haar nieuwe onderneming Noors op Maat.

Op weg naar een besluit
Ergens anders in het land overwegen Jeroen en Karin de stap naar Noorwegen te maken. In Nederland hebben ze een goed leven maar het avontuur lonkt. Mooi wonen, stilte, échte winters en overweldigende natuur óf het fijne maar toch ook drukke leven in Abcoude en Amsterdam? Na de eerste (motor)reis werden ze verliefd op het land. Maar goed, ze stellen zichzelf ook reële vragen: Idealiseren ze het niet? Wat gaat Jeroen doen naast zijn muziek? En Karin werkt als logopediste, hoe pak je dit op als je de taal nog niet volledig beheerst?  Wat als, wat als..? Ze organiseren thuis in de keuken een formele test: een stemming. Op tafel liggen allerlei leuke dingen die typisch Nederlands zijn, daarnaast foto’s van Noorwegen en in het midden een stembus. Je raadt de uitslag al. Ze zetten allebei de knop om, stoppen met dagdromen en gaan in de regel-modus. Verhuizen naar het buitenland is een intensief project.

Noorse taalles
Via een online zoektocht komen ze terecht bij Nina, toen nog werkzaam in Werkhoven. Uiteindelijk starten ze met de taalles in de herfst van 2005 en krijgen ze élke week les, gedurende een half jaar. Gecombineerd met een baan en flinke hoeveelheden huiswerk is het een pittige onderneming. Karin herinnert het zich nog goed. Niet even op gang komen of even wennen; Nina spreekt meteen Noors met hen en was ook best streng. Dat werkte als een stevige stok achter de deur. Vanaf het eerste moment hadden ze vertrouwen in haar. “Nina gebruikte én goed lesmateriaal én ze daagde je uit om gewoon met eigen woorden te vertellen in het Noors.”

De oversteek en opnieuw taalles
In 2006 verhuizen Jeroen en Karin naar Lena bij Gjøvik. Ze gaan goed voorbereid op pad en geven zichzelf een jaar om wonen in Noorwegen te ervaren en om werk te vinden. Hoe mooi ze de fjorden en bergen ook vinden, hun leven zien zij beter vorm krijgen in een gebied waar meer mensen wonen en waar meer werk is. Er volgt nóg een cursus Noors, wederom een klein half jaar, dit keer vanuit de Kommune en in een hele andere setting. Met meer leerlingen uit bovendien allerlei landen en een vastgestelde lesmethode. De lessen waren eenvoudiger dan de eerste les bij Nina. Al snel gaan ze  een groep omhoog en daar ontdekken ze ook mooie elementen, zoals  de muziek die de lerares draaide in Ny Norsk zodat je het leerde verstaan. Ze daagde hen ook uit, net als Nina, door bijvoorbeeld een recept te vertalen. De conclusie is echter wel “Bij Nina was de taalles écht meteen meer op maat en ze neemt je sneller mee op taalavontuur, buiten de boeken om.”

Of ze zich wel eens verloren hebben gevoeld met “beginners Noors”? “De eerste week was hilarisch”, vertelt Karin. Op het postkantoor kwamen ze in gesprek met iemand waar ze werkelijk niets van verstonden. Ze begonnen serieus te twijfelen aan hun kennis van de Noorse taal totdat ze erachter kwamen dat het een Deen was! Niks aan de hand. Jeroen herinnert zich ook een moment van twijfel. Hij ging aan de slag als klusser en zijn eerste klus was sloopwerk. “Ik meende goed verstaan te hebben wélke verdieping in het gebouw gesloopt moest worden, maar echt zeker wist ik het niet. Maar goed, blijkbaar is het prima afgelopen. Ik heb geen bezorgd telefoontje gehad”, vertelt hij grijnzend.

Ze wonen in een gebied met een zwaar dialect. “Gelukkig zijn de Noren gewend om dit ‘te dempen’ en passen zij zich aan. Noren zijn gewend dat er flexibel om wordt gegaan met hun taal en de vele dialecten. Wel hebben we altijd aangegeven om niet in het Engels met ons in gesprek te gaan.”

Hoe zeg je dat ook alweer in het Nederlands?
Tijdens het interview zoeken ze naar Nederlandse woorden. Op de vraag of ze een talenknobbel hebben komt een interessant antwoord. Jeroen was in Nederland professioneel muzikant en had vanuit die hoek gevoel voor taal en klank. “Muziek is ook taal”, vertelt hij. Karin was, en is nog steeds, logopediste en benadert taal meer vanuit grammatica, techniek en details. Het resultaat is dat Jeroen uitspraken en klemtonen beter onder de knie heeft en dat Karin belangrijke (email)berichten schrijft of controleert. Jeroen vertelt dat je het meest geïntegreerd raakt als je humor kunt toepassen. Woordspelingen en grappen. Het eerste jaar in Noorwegen hebben ze dat gemist. “Humor helpt om te integreren en opgenomen te worden in de gemeenschap, anders staan ze je alleen beleefd te woord”, vertelt Jeroen.

Tot slot, hoe ging het verder?
Eerder dan verwacht kreeg Karin werk aangeboden, bij een pedagogische dienst als ambulant begeleider voor kinderen met problemen. Ze woonden er net 6 weken! Karin vond dat ze nog niet voldoende Noors sprak. De onderwijsdienst was echter meer geïnteresseerd in haar kennis en ervaring. Toch laat ze dit aanbod gaan. Kort daarna kreeg ze een sms-je van de directrice van een basisschool met de vraag of ze als vervanger aan de slag wilde. Daar is ze begonnen als leerkracht, een baan op de groei. Karin wordt geconfronteerd met het spreken van Noors op een hele andere manier. “Want hoe vertel je in het Noors dat een glas in stukken is gevallen of dat je even de vloer gaat dweilen? Dingen waar je nooit echt over nadenkt? “ Ze werkte uiteindelijk met plezier op drie scholen, en ja, het lesgeven in het Noors ging in het begin gepaard met bloed, zweet en tranen. Inmiddels heeft ze haar eigen logopediepraktijk.

Jeroen geniet nog steeds van muziek maken, concerten geven en “jammen”. Niet meer in theaters en concertzalen zoals in Nederland maar met de mensen in zijn omgeving. Na een start als klusser, conciërge en gebouwbeheerder is hij terecht gekomen bij een bedrijf waar ze serres maken. Net als in Nederland zijn de Noren de afgelopen twee Corona-jaren flink gaan klussen aan hun woningen. De serres rolden de fabriek uit. Zijn grote hobby is schaatsen. Samen met een andere Nederlander heeft Jeroen schaatsen op natuurijs op de kaart gezet door elk jaar een ijsbaan te maken op de het Mjosa-meer. De Noren staan inmiddels ook op de noren!

Hun taalcarrière kende nóg een vervolg. Karin heeft, om erkend te worden als logopedist, de Bergenstest gedaan. En na een online cursus Maatschappijleer konden Karin en Jeroen zich aanmelden voor het Noorse staatsburgerschap dat zij onlangs hebben ontvangen.

Een kleine wereld
Jeroen en Karin gaan vooral op vakantie in eigen land. Afgelopen december, in het winterlandschap van Rondane in Noorwegen, lopen ze na ruim 15 jaar Nina tegen het lijf en zo belandt hun verhaal in deze nieuwsbrief. Hopelijk hebben Jeroen en Karin jou als lezer geïnspireerd dat een Noors avontuur start met een besluit in hart en hoofd én het leren van de Noorse taal.


Onze docente Nina Løkken haar passie voor lesgeven, Noorwegen & de Noorse taal is fantastisch. Vanaf de eerste les al weet zij ons te boeien & leert ze ons op een goede manier de Noorse taal aan. Ze moedigt ons aan om onze grenzen te verleggen & zorgt ervoor dat we spreekdurf ontwikkelen. De naam van haar firma is ‘Noors op maat’, wel dat mag je alvast letterlijk nemen. Nina werkt echt op maat van de deelnemer. Ze probeert ook in te spelen op interesses, de actualiteit en onze wensen. Mijn vrouw en ikzelf zijn enorm blij dat we ‘Noors op maat’ op het spoor gekomen zijn. Nina is heel intensief bezig met het aanleren, begeleiden, opvolgen en remediëren. Dat vinden wij heel erg fijn. Daarnaast weet ze ons ook op menselijk vlak te boeien, want het is een heel erg vriendelijke & spontane dame.
Ellen & Bart


Wij gaan in de zomer van 2021 naar Noorwegen verhuizen. Onze intentie is om er voor lange tijd te verblijven/ons er permanent te vestigen. Wij vinden het belangrijk om ons in de basis in het Noors te kunnen uitten. Omdat er veel komt kijken bij het emigreren hebben wij ervoor gekozen om in Nederland te beginnen met een cursus Noors. Inmiddels zijn wij gestart met niveau A1.

Iedere week hebben wij bij Nina een privé les Noors (via Skype). Nina leert ons niet alleen de taal maar ook de cultuur kennen. Nina houdt rekening met ons tempo, hierin kunnen wij ook aangeven wat wij (extra) behandeld willen hebben of waar wij meer begeleiding bij nodig hebben. Ook wisselt ze af in boeken/methodes en mag je haar altijd vragen om extra (herhalings-)opdrachten. Nina is een fijn persoon om Noorse les van te mogen ontvangen. Wij vinden het fijn dat ze open en direct is. Ook heeft ze aandacht voor ons en komt ze iedere week weer vol goede moed te voorschijn op ons beeldscherm.
Familie van Lammeren


Sinds een klein jaar zijn onze emigratie plannen concreet. Nina heeft ons vanaf het allereerste begin op weg geholpen met de taal, maar ook met allerhande achtergrondinformatie. We hebben 1 à 2 keer per week les, voornamelijk via Skype, maar als de agenda het toelaat gaan we graag naar Wageningen. Nina durft aan te sturen op voldoende inzet en huiswerk, maar beweegt ook feilloos mee met ons soms wat hectische schema. Het is echt les op maat, waarbij de facetten die voor ons van belang zijn voor werk en privé ruim aan bod komen. Het blijft natuurlijk afwachten wat we werkelijk presteren als we eenmaal voet op Noorse bodem zetten, maar dankzij Nina komen we in ieder geval met voldoende bagage aan’. 

Vi ses på lørdag!
Hilsen Arjan